Đề xuất miễn áp thuế tối thiểu toàn cầu cho loạt dự án BOT điện

Bộ Tài chính đề xuất miễn áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa với các dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ.Dự thảo sửa Nghị quyết 107/2023 của Quốc hội về áp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến.Theo đó,Bộ đề xuất mức thuế này áp dụng cho các dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ sẽ được xác định bằng 0 đồng. Việc này nhằm giúp Việt Nam thực hiện đúng các cam kết với nhà đầu tư,cũng như tránh nguy cơ phát sinh tranh chấp quốc tế,và không làm tăng giá điện do phải kích hoạt cơ chế bồi hoàn theo hợp đồng BOT.Bộ Tài chính cũng cho rằng đây là giải pháp phù hợp với hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD). Bởi thuế tối thiểu toàn cầu cho phép các quốc gia xử lý linh hoạt với một số trường hợp đặc thù nếu bảo đảm mục tiêu chung của chính sách.Giao dịch ngoại hối tại một ngân hàng. Ảnh: Giang HuyTheo Bộ Tài chính,các tập đoàn đa quốc gia có nhiều doanh nghiệp thành viên tại Việt Nam vẫn áp thuế bổ sung tối thiểu nội địa theo quy định chung. Tuy nhiên,phần thuế phân bổ cho dự án BOT điện sẽ được xác định bằng 0 đồng. Nếu doanh nghiệp BOT là pháp nhân duy nhất thì toàn bộ số thuế bổ sung tối thiểu nội địa phát sinh cũng bằng 0.Giai đoạn 2005-2015,Việt Nam thu hút một số dự án BOT điện quy mô lớn của các nhà đầu tư nước ngoài để đảm bảo an ninh năng lượng khi nguồn cung trong nước hạn chế. Trong đó,dự án Mông Dương 2 là hợp đồng BOT đầu tiên được ký vào 2011,và Vũng Áng 2 năm 2020.Các dự án đều được triển khai trên cơ sở một chuỗi cam kết pháp lý gồm hợp đồng BOT,mua bán điện (PPA) và bảo lãnh Chính phủ. Trong đó,Chính phủ cam kết duy trì ổn định chính sách hoặc có cơ chế xử lý nếu việc thay đổi làm ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư.Việt Nam áp thuế tối thiểu toàn cầu từ 2024 với các công ty doanh thu từ 750 triệu euro trở lên,thuế suất tối thiểu 15%. Bộ Tài chính cho hay một số dự án BOT điện có thể phát sinh nghĩa vụ nộp thuế bổ sung. Song tại thời điểm ký hợp đồng BOT,các bên chưa lường trước sự xuất hiện của cơ chế thuế này.Bộ cho rằng việc phát sinh nghĩa vụ thuế sẽ ảnh hưởng tới tỷ lệ hoàn vốn,khả năng trả nợ của dự án. Đồng thời,việc này có thể kích hoạt các điều khoản trong hợp đồng BOT về việc Chính phủ phải bồi thường tài chính cho nhà đầu tư. Khi đó,hợp đồng PPA và thời gian vận hành các dự án BOT có thể phải điều chỉnh,làm tăng chi phí sản xuất,kinh doanh và ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô.Hiện có 7 dự án BOT điện trong diện chịu tác động. Trong đó,6 dự án phát sinh thuế bổ sung năm 2024 (5 dự án đã hoàn thành kê khai,nộp thuế) và 1 dự án chưa thuộc diện áp dụng trong năm đầu tiên. Nếu tiếp tục áp thuế tối thiểu toàn cầu với các dự án này,Bộ Tài chính ước tính số thuế có thể phát sinh tại các dự án lên tới gần 426 triệu USD (gần 11.000 tỷ đồng). Các dự án này đều có quy mô và vốn đầu tư lớn,khoảng 75-80% nguồn vay từ các tổ chức tín dụng quốc tế.Chẳng hạn,dự án Nghi Sơn 2 có số thuế dự kiến lớn nhất với khoảng 189,5 triệu USD (đến năm 2047),tiếp đến là Vĩnh Tân 1 với 65 triệu USD,Vũng Áng 2 (52,9 triệu USD),Mông Dương 2 (14,4 triệu USD) và Vân Phong (10 triệu USD). Riêng dự án Duyên Hải 2 chưa có số liệu để đánh giá.Phương Dung