Valdano: 'Quả Bóng Vàng biến cầu thủ thành siêu sao từ trước khi giải được trao'
Trên mục góc nhìn cho báo Tây Ban Nha El Pais,cựu CEO và HLV Real Madrid Jorge Valdano tin rằng cuộc đua tranh Quả Bóng Vàng là tấm gương phản chiếu bản chất chuyên môn và nhân cách của từng ứng viên.Cầu thủ ngày nay khôn ngoan và sành sỏi hơn xưa nhiều. Họ đủ sức tự xây dựng một hình tượng và biến sự nổi tiếng thành thương hiệu cá nhân. Để rồi khi thời điểm bình chọn Quả Bóng Vàng - một nhà máy sản xuất giải thưởng cá nhân uy tín - cận kề,cơ hội PR bản thân dần vượt xa khuôn khổ của mỗi cá nhân. Nó kéo theo cả các đồng đội,HLV và CLB. Tất cả cùng đứng chung một chiến tuyến để đẩy một cái tên lên vị trí trung tâm.
Kylian Mbappe ghi bàn thứ tư cho Real Madrid trong trận gặp Rayo Vallecano tại La Liga trên sân Bernabeu,Madrid,Tây Ban Nha,ngày 12/9/2026. Ảnh: APCả người hâm mộ lẫn giới bình luận cũng buộc phải đưa ra lựa chọn. Chính từ đây,một câu hỏi mang tính đạo đức lộ diện. Chúng ta sẵn sàng dung thứ hay lên án đến mức nào dưới danh nghĩa tình yêu dành cho đội bóng của mình?Những ngôi sao được dư luận tung hứng thành ứng viên hàng đầu phải đối mặt với một cuộc giằng xé nội tâm phức tạp. Họ vừa phải làm tâm điểm của mọi ánh nhìn,vừa phải giữ đủ sự khiêm tốn để hướng về tập thể. Song cái tôi quá lớn cùng lợi ích cá nhân thường chẳng mấy khi cho phép họ nghiêng về vế thứ hai.Dẫu sao,Quả Bóng Vàng vẫn là một lăng kính đủ trong suốt để quan sát các hình mẫu cầu thủ khác nhau và cho phép chúng ta tiếp tục trầm trồ trước sự đa dạng tài năng mà môn thể thao này mang lại. Có những cầu thủ biến hóa đa năng trong nhiều vai diễn,nhưng cũng có những người chỉ đóng duy nhất một vai mà vẫn đủ sức chiếm trọn tiêu điểm.Có những cầu thủ giống như chiếc công tắc,bật lên một cái là sáng rực,rồi lại vụt tắt và bắt người ta phải kiên nhẫn chờ đợi lần "bật" tiếp theo. Lại có những người tạo nên giá trị nhờ sự ổn định,bền bỉ,trở thành điểm tựa để quy mọi thứ vào khuôn khổ.
Lamine Yamal (trái) tranh bóng với Jon Ander Olasagasti trong trận Barca gặp Levante tại La Liga ở Valencia,ngày 13/9/2026. Ảnh: APCác tiền đạo vẫn đang hưởng đặc quyền của sự tự do nhất định để khơi dậy bản năng gốc trong con người họ. Đó là mẫu cầu thủ mang trong mình quyền năng khiến tất cả phải kinh ngạc,dù chỉ hữu dụng ở những khía cạnh rất đặc thù. Lamine Yamal là đại diện tiêu biểu cho mẫu cầu thủ này.Yamal thoát khỏi những vấn đề hóc búa mà trận đấu đặt ra theo cách nguyên bản,bởi bản năng sản sinh ra những giải pháp đầy mê hoặc mà chính anh có lẽ cũng chẳng không tài nào giải thích nổi. Lionel Messi,người dường như không chịu tác động của thời gian và cũng là một ứng viên khác,chính là hình mẫu tiền thân của phong cách ấy.Ở chiều ngược lại,Rodri là hiện thân của tư duy logic phục vụ tập thể. Anh không cần đến những bàn thắng hay kiến tạo để tạo ảnh hưởng lên lối chơi của đội bóng,mà làm điều đó bằng tầm nhìn và sự ăn ý tuyệt đối với các đồng đội.Chúng ta cũng có thể phân tích một khía cạnh khác thuộc phạm trù về cá tính,yếu tố vừa định hình,vừa làm nên sự khác biệt giữa các ngôi sao. Có những người sinh ra chỉ để làm kép chính và nếu không được đóng vai chính,họ thà không bước lên sân khấu. Nhưng cũng có những người mang đậm tinh thần đồng đội hơn,những gương mặt trầm lặng hơn,chọn cách sống với nghề đầy lặng lẽ. Tôi xin phép không nêu tên cụ thể ở đây để tránh đụng chạm.
Tiền vệ Rodri nâng chức vô địch World Cup 2026 sau chiến thắng của Tây Ban Nha trước Argentina ở chung kết trên sân MetLife,East Rutherford,bang New Jersey,Mỹ ngày 19/7. Ảnh: APJose Mourinho từng công khai ủng hộ Kylian Mbappe trong một cuộc họp báo,hòng làm bền chặt mối liên kết với một tiền đạo đang củng cố vị thế ứng viên bằng những bàn thắng,nhưng lại lâm vào hoàn cảnh thiếu hụt các danh hiệu tập thể. Luis Enrique cũng làm điều tương tự với Fabian Ruiz - một người thừa mứa danh hiệu tập thể nhưng lại thiếu đi cái thần thái mà thị trường bóng đá hiện đại đòi hỏi.Nhạy cảm hơn cả là trường hợp của Hansi Flick ở Barca. Ông công khai đứng về phía Yamal,dù trong đội hình vẫn còn những ứng viên chất lượng khác. Các ứng viên ấy không lên tiếng đòi hỏi,nhưng mọi động thái chắc chắn đều sẽ lọt vào tầm mắt của họ.Trong vũ điệu của những cái tên này,tôi vẫn chưa nhắc đến Harry Kane,người mang theo "lệnh bài" là 73 bàn thắng và là ứng viên số một theo các nhà cái. Nhưng Kane là kiểu người trầm lặng,không mấy mặn mà với việc tự quảng bá bản thân,nên anh vô tình nằm ngoài radar của tôi. Nói vậy để thấy,bản thân tôi cũng là một bằng chứng nữa cho thấy sự ồn ào truyền thông đang dần lấn lướt giá trị chuyên môn thuần túy của cảnh quan bóng đá.
Harry Kane ăn mừng bàn thắng trong trận Elversberg – Bayern Munich trên sân Waldstadion an der Kaiserlinde,Spiesen-Elversberg,Đức ngày 13/9/2026. Ảnh: ReutersNếu tuần trước chúng ta đã bàn về việc giá chuyển nhượng được dùng để thổi phồng vị thế cầu thủ ra sao,thì giờ đây,sự vô lý ấy mang tên Quả Bóng Vàng. Một giải thưởng có khả năng biến cầu thủ thành siêu sao từ rất lâu trước khi lễ trao giải diễn ra. Sự thật là bóng đá,một môn thể thao tập thể đỉnh cao,nơi không ai có thể tự mình chiến thắng,lại đang biến các cá nhân thành những đối thủ gắt gao hơn qua từng năm. Nó đẩy các cầu thủ và CLB vào thế đối đầu chỉ để phục vụ cho sự hiếu kỳ của công chúng.
Hoàng Thông (theo El Pais)
