Triển vọng lãi suất toàn cầu sắp tới ra sao?

Triển vọng điều chỉnh lãi suất toàn cầu dần hiện rõ,khi nhiều ngân hàng trung ương lớn đã hành động,còn một số phát tín hiệu nối gót.Ngày 18/9,Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trở thành cơ quan mới nhất thắt chặt chính sách tiền tệ,khi nâng lãi suất tham chiếu từ 1% lên 1,25% - cao nhất 31 năm.Việc tăng lãi diễn ra vào thời điểm lạm phát tại quốc gia này có chiều hướng đi lên và yen Nhật giảm đáng kể. "Giai đoạn điều hành chính sách của chúng tôi đã thay đổi",Thống đốc BOJ Kazuo Ueda cho biết,đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng đẩy chi phí vay lên cao hơn nữa.Quyết định này được đưa ra chỉ hai ngày sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có động thái tương tự và một tuần sau quyết định tăng lãi của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).Từ đầu năm đến nay,Australia đã nâng lãi suất 3 lần,hiện lên 4,35%. New Zealand tăng lãi trong hai phiên họp liên tiếp. Tuần trước,Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) giữ nguyên chính sách,nhưng cho biết sức ép lạm phát có thể buộc họ hành động thêm. Canada cũng có động thái và kế hoạch tương tự Anh.Dù quyết định của các ngân hàng trên là độc lập,diễn biến này cùng phản ánh mối lo chung: giá dầu và khí đốt tăng do chiến sự Trung Đông có thể gây ra đợt thắt chặt chi tiêu mới,chỉ vài năm sau đợt lạm phát hậu đại dịch.Sự thay đổi này trái ngược hẳn với tâm lý cách đây chưa đầy một tháng. Khi đó,thỏa thuận giữa Mỹ và Iran khiến nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách hy vọng căng thẳng hạ nhiệt,giá năng lượng sẽ giảm.Tuy nhiên,thỏa thuận sau đó đổ vỡ cùng các vụ tấn công gần đây của lực lượng Houthi dọc bờ Biển Đỏ đang tạo thêm mối đe dọa với nguồn cung dầu toàn cầu. Triển vọng vĩ mô vì thế thay đổi đáng kể. "Dự báo hiện tại là giá năng lượng duy trì ở mức cao lâu hơn",Phó chủ tịch ECB Boris Vujcic nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn tuần trước."Nếu lạm phát vẫn cao trong suốt mùa thu,ảnh hưởng đến thu nhập của các hộ gia đình cũng như hành vi tiêu dùng,GDP sẽ giảm",ông dự báo. Ông cho biết các quyết định sắp tới được đưa ra dựa trên tình hình từng cuộc họp.Tuần trước,hai nguồn tin nói với Reuters rằng ECB có thể tiếp tục tăng lãi suất. Cơ quan này nhiều khả năng hành động ngay tại cuộc họp tháng 10,nhưng xác suất cao hơn là vào tháng 12. Nếu diễn ra,đó sẽ là lần tăng lãi thứ 3 của ECB trong năm nay."Đỉnh lãi suất phụ thuộc vào diễn biến ở Trung Đông. Không thể loại trừ hoàn toàn khả năng lãi tăng lên trên 3%",Greg Fuzesi - nhà phân tích tại JPMorgan nhận định. Hiện tại,lãi suất tham chiếu của ECB là 2,5%.Diễn biến lạm phát và lãi suất tham chiếu tại Mỹ trong vài năm qua. Đồ thị: ReutersTại Mỹ,bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục công khai thúc giục hạ lãi suất,tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh và các đồng nghiệp vẫn quyết định tăng lãi thêm 25 điểm cơ bản. Toàn bộ quan chức Fed tham gia bỏ phiếu nhất trí với quyết định chung. Việc này,cùng những phát biểu sau đó của Warsh về lạm phát,được coi là bước chuẩn bị cho các đợt điều chỉnh tiếp theo. Thị trường hiện dự báo Fed còn hành động một lần nữa trong năm nay."Fed đã lấy lại phần nào uy tín sau khi tăng lãi suất",Andrew Lake - Giám đốc đầu tư tại Mirabaud Asset Management nhận định. Nhà đầu tư cũng yên tâm hơn về quyết tâm chống lạm phát của ngân hàng trung ương. Lạm phát tại đây đã cao hơn mục tiêu 2% của Fed suốt hơn 5 năm qua.Dù vậy,so với lần trước,chu kỳ tăng lãi của các ngân hàng trung ương trên thế giới được dự báo sẽ ở mức thấp do lạm phát không tăng mạnh như trước.Các dự báo Fed công bố tuần trước cho thấy kể cả những quan chức cứng rắn nhất cũng chỉ dự kiến lãi suất tham chiếu ở mức 4,25-4,5% vào cuối năm 2027,cao hơn hiện tại 0,5%,và sau đó sẽ đi xuống. Trong chu kỳ thắt chặt năm 2022-2023,Fed nâng lãi suất tổng cộng 5,25 điểm phần trăm,lên mức đỉnh 5,25-5,5%.Tại Anh,dù giữ nguyên lãi suất tuần trước,BOE cho biết có thể phải điều chỉnh nếu chiến sự kéo dài. Các nhà quan sát coi đây là sự thay đổi rõ rệt trong giọng điệu,mở đường để BoE tăng lãi theo Fed và ECB."Tình hình càng kéo dài thì càng khó xử lý",Thống đốc BOE Andrew Bailey nhận định. Ông là một trong 3 thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ thuộc BOE phát tín hiệu có thể ủng hộ tăng lãi suất,dù bỏ phiếu giữ nguyên tại cuộc họp tháng này.Một số nhà phân tích từng dự báo BOE chỉ điều chỉnh lãi suất một lần. Tuy nhiên,sau cuộc họp tuần trước,thị trường tài chính đã phản ánh kỳ vọng cơ quan này tăng tới 4 lần,mỗi lần 0,25%,trong năm tới.Hà Thu (theo Reuters,CNBC)