Người phụ nữ ở phường Dĩ An,TP HCM,cho biết vì viêm phổi,cơ thể chị mệt mỏi rã rời,đau tức ngực,kèm theo sốt cao khiến đầu luôn choáng váng. Khi nhập viện,chị phải thở máy,truyền dịch và điều trị kháng sinh. "Do cơ thể yếu ớt,xuất viện rồi vẫn phải truyền dịch,tiêm thuốc đến nỗi thấy kim tiêm là khóc thét",chị Hương nhớ lại.
Sau lần chị biến chứng nặng do cúm,trong gia đình hễ ai mới chớm sốt,ho,đau họng,mẹ chị giục đến viện khám. Mỗi khi ra đường,chị Hương sợ mắc viêm phổi lần nữa đã luôn che kín cổ,mang khẩu trang khi ra đường,kết hợp súc họng bằng nước muối tự pha với nước ấm,không ăn đồ lạnh để phòng bệnh.
Từ khi Việt Nam bắt đầu triển khai vaccine cúm năm 2002,chị và gia đình tiêm đều đặn mỗi năm. Chị cũng tiêm phòng đầy đủ các bệnh như phế cầu,thủy đậu,sởi,ho gà... cho mình cùng chồng và các con gồm ba gái,một trai.
Chị Hoàng Thị Hương tiêm vaccine cúm,não mô cầu phòng bệnh tại VNVC Thủ Đức. Ảnh: Diệu Thuần
Mới đây vợ chồng chị Hương đến VNVC Thủ Đức tiêm cúm mũi nhắc,kết hợp tiêm não mô cầu,phế cầu. Hai bé nhỏ con chị tiêm cúm,sốt xuất huyết,thương hàn. Tuy vậy,chị vẫn lo lắng con mắc bệnh,nên luôn phòng ngừa bệnh tối đa.
Bà Thu Hà,68 tuổi,phường Phú Nhuận cũng tìm mọi cách tránh viêm phổi. Theo bà,chồng qua đời vì viêm phổi do cúm,kèm theo thể trạng yếu,từ khi phát hiện bệnh đến khi mất chưa tới một tuần.
Để phòng bệnh,bà áp dụng đủ cách như ăn uống lành mạnh,phơi nắng mỗi sáng,tập thể dục dưỡng sinh,không ăn đồ lạnh,không uống nước đá,mang áo khoác và khăn choàng cổ khi ra đường,tiêm đầy đủ vaccine phòng bệnh như sốt xuất huyết,zona thần kinh,phế cầu,ho gà.
Riêng vaccine cúm,bà còn ngần ngại tiêm nhắc,sợ quá tải miễn dịch. Tuy nhiên sau khi tái phát cúm 5 lần trong 4 tháng cuối 2024,bà quay trở lại tiêm đủ.
Theo BS.CKI Tống Thị Ngọc Cầm,Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc,Hệ thống Tiêm chủng VNVC,viêm phổi là bệnh phổ biến trên toàn thế giới,ảnh hưởng đến khoảng 450 triệu người mỗi năm. Theo thống kê,tỷ lệ tử vong do viêm phổi ở Việt Nam từ 18,2/100.000 dân,đồng thời bệnh đứng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong. Nguyên nhân thường gặp do vi khuẩn,virus,nấm mốc,bụi bẩn.
Bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao từ 39-40 độ C,rét run,kèm đau tức ngực,ho tăng dần với nhiều đờm xanh vàng,nôn,chướng bụng,khó thở... Viêm phổi dễ dẫn đến suy hô hấp,áp xe phổi,tràn dịch màng phổi,nhiễm trùng huyết khi không được điều trị kịp thời.
Để phòng bệnh,người dân cần ăn đủ chất dinh dưỡng,uống đủ nước,tăng cường vitamin,giữ vệ sinh cá nhân và nơi ở sạch sẽ,rửa tay với xà phòng. Mọi người giữ đường hô hấp sạch bằng cách súc miệng,họng thường xuyên,mang khẩu trang và mặc ấm khi ra đường. Đồng thời nâng cao thể trạng bằng tăng cường vận động,ngủ đủ giấc,tránh căng thẳng. Điều trị ổn định các bệnh mạn tính,tiêm vaccine phòng các bệnh như cúm,virus hợp bào hô hấp RSV,ho gà... dễ gây biến chứng viêm phổi.
Người lớn tiêm vaccine cúm,phế cầu phòng viêm phổi tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Mộc Thảo
Với cúm,hiện Việt Nam có các loại vaccine giúp phòng các chủng cúm phổ biến A và B,tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến người lớn. Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi cần tiêm 2 mũi cách nhau một tháng,người từ 9 tuổi trở lên tiêm 1 mũi. Vaccine cần nhắc lại hằng năm một mũi để tăng cường miễn dịch và cập nhật phòng chủng cúm lưu hành theo khuyến cáo của WHO.
Với thủy đậu,sởi có vaccine loại đơn và phối hợp phòng quai bị,rubella,trẻ em và người lớn tiêm đủ hai mũi giúp phòng bệnh lên đến 98%. Vaccine phế cầu và não mô cầu đều có 5 loại,giúp phòng các bệnh như viêm phổi,viêm tai giữa,viêm họng,viêm màng não,nhiễm trùng huyết,tiêm cho cả trẻ em và người lớn.
Trong đó,vaccine não mô cầu cần tiêm phối hợp loại phòng nhóm B và nhóm A,C,Y,W để được bảo vệ đầy đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến. Còn vaccine RSV có hai loại tiêm cho người từ 60 tuổi trở lên với một mũi duy nhất,trong đó loại của Pfizer còn tiêm cho thai phụ từ tuần thứ 24-36 giúp truyền kháng thể thụ động cho con trong những tháng đầu đời. Trẻ từ khi chào đời đến 24 tháng tuổi tiêm kháng thể đơn dòng RSV giúp ngừa viêm phổi,viêm tiểu phế quản do virus này gây ra.
Ngoài ra,khi có các triệu chứng như sốt,khó thở,người bệnh nên đi khám sớm,không nên tự mua thuốc uống,điều trị theo mẹo dân gian khiến bệnh nặng hơn.
Phúc An
