Những người thất nghiệp giả vờ đi làm mỗi ngày
Trung QuốcVừa định chia sẻ bức ảnh bữa trưa tự nấu tại nhà vào nhóm chat gia đình,Coco Li khựng lại khi nghĩ tới câu hỏi "sao không ở chỗ làm".Coco Li,32 tuổi,hơn 6 tháng qua đã che giấu một bí mật với gia đình: Cô không còn làm việc tại công ty bất động sản nhà nước Trung Quốc nữa. Li đã xin nghỉ việc vì khối lượng công việc quá lớn mà không được ghi nhận xứng đáng.Cô giấu tình trạng thất nghiệp của mình với bố mẹ,e ngại sự lo lắng và áp lực thường nảy sinh khi cơ hội tìm việc ngày càng khó khăn trong thị trường lao động hiện nay."Mẹ tôi sẽ rơi vào vòng lặp lo âu vô tận,rồi cuối cùng truyền nỗi âu lo đó sang tôi",Li nói,thêm rằng nỗi lo của mẹ "thực sự chẳng giải quyết được vấn đề gì cả".Cách đối phó của Li là giả vờ như đang đi làm bình thường mỗi khi bố mẹ đến thăm hoặc hỏi han,giống như cách nhiều người Trung Quốc thất nghiệp khác vẫn áp dụng.

Người xếp hàng lên xe bus sau giờ làm việc tại trung tâm thương mại ở Bắc Kinh ngày 6/7. Ảnh: ReutersNhiều bài đăng trên mạng xã hội Trung Quốc chia sẻ bí quyết về cách dành cả ngày bên ngoài,như lang thang ở công viên,thư viện,quán cà phê hay trung tâm thương mại. Những hình ảnh này gợi nhớ đến tình cảnh của các nhân viên văn phòng tại Hàn Quốc và Nhật Bản trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á thập niên 1990,khi họ phải che giấu việc mình đã mất việc làm.Các bài tư vấn về những địa điểm có thể ghé qua trong ngày,cách né tránh câu hỏi về công việc từ người thân,hay trải nghiệm của những người "giả vờ đi làm" đã thu hút hơn 70 triệu lượt xem trên ứng dụng Tiểu Hồng Thư và 610 triệu lượt xem trên Douyin tại Trung Quốc.Trên Weibo,các hashtag liên quan tới chủ đề này cũng thu hút 320 triệu lượt xem,cho thấy việc giả vờ đi làm đang trở nên khá phổ biến ở nước này.Các nhà phân tích cho rằng hiện tượng đó phản ánh rõ nét sự suy yếu của thị trường lao động trong một nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu. Dữ liệu quý III công bố hôm 19/10 cho thấy các nhà sản xuất đang phải vật lộn với tình trạng cạnh tranh khốc liệt bằng cách cắt giảm giá thành và nhân sự.Cuộc khủng hoảng kéo dài trên thị trường bất động sản cùng quá trình tự động hóa và việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) diễn ra nhanh chóng đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc làm và thu nhập.

Các nhà tuyển dụng và người lao động tập trung tại chợ lao động tỉnh Quảng Đông ngày 17/3. Ảnh: ReutersDiana Fu,phó giáo sư chuyên nghiên cứu về chính trị Trung Quốc tại Đại học Cornell,nhận định rằng việc giả vờ đi làm giúp người thất nghiệp giữ thể diện với gia đình,đồng thời có khả năng làm dịu đi căng thẳng trong xã hội."Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng thư viện lại có thể chật kín người vào một ngày trong tuần",Zhang,36 tuổi,một nhà sản xuất hiệu ứng hình ảnh vừa mất việc do làn sóng cắt giảm nhân sự hồi tháng 8,chia sẻ.Trong một bài viết trên mạng xã hội có tiêu đề "Ngày thứ 30 thất nghiệp: một tháng giả vờ đi làm",một người dùng kể lại việc đã rải 80 hồ sơ xin việc nhưng đều thất bại.Susan Sun,28 tuổi,giấu gia đình chuyện cô bị sa thải khỏi một công ty Internet từ cuối năm ngoái. Tình hình trở nên phức tạp hơn vào tháng 5,khi mẹ và cha dượng cô từ quê nhà chuyển đến sống cùng tại Trùng Khánh,buộc cô phải rời khỏi nhà trước 9 giờ sáng và chỉ trở về sau 6 giờ tối để giả vờ vẫn đi làm.Sun hiện sống dựa vào khoản trợ cấp thất nghiệp 1.864 nhân dân tệ (278 USD) mỗi tháng cùng với phần còn lại từ khoản trợ cấp thôi việc.Yige Dong,phó giáo sư xã hội học tại Đại học Buffalo,cho biết mạng lưới an sinh xã hội vốn tương đối mỏng của Trung Quốc có thể khiến những người thất nghiệp ngày càng khó có thể giả vờ đi làm trong thời gian dài.Đến thời điểm nào đó,để tiếp tục giả vờ đang có công ăn việc làm ổn định,những người này có thể sẽ phải huy động nguồn lực từ mọi kênh có thể,bao gồm cả vay mượn từ gia đình và người thân,bà Dong cảnh báo.Nhưng với Susan Sun,cô cảm thấy ổn với khoản trợ cấp thất nghiệp và không có nhu cầu xin việc làm,miễn là duy trì lối sống giản dị. Áp lực duy nhất với cô đến từ cha mẹ mình."Họ truyền nỗi lo âu sang cho tôi thông qua những lời nói,biểu cảm đầy ẩn ý nhưng lại rất cứng rắn",cô chia sẻ,đặc biệt là khi họ khuyên cô nên tiết kiệm tiền vì "tình hình kinh tế đang rất tệ".
Hoàng Lan (Theo Reuters)