Khi Tổng thống Donald Trump hồi tháng 12 năm ngoái tuyên bố thành lập Freedom 250,nhóm sẽ hỗ trợ ông lên kế hoạch cho đại lễ 250 năm quốc khánh Mỹ vào ngày 4/7,ông cam kết rằng tổ chức này sẽ mang đến cho đất nước "một bữa tiệc sinh nhật hoành tráng nhất mà bạn từng thấy".
Tổng thống Trump cho hay tổ chức này sẽ hỗ trợ xây dựng Công viên tượng đài Anh hùng Mỹ với 250 bức tượng các gương mặt tiêu biểu của đất nước,một "khải hoàn môn tuyệt đẹp" gần Đài tưởng niệm Lincoln theo phong cách Khải Hoàn Môn ở Paris và tổ chức một trận đấu võ UFC ngay trong khuôn viên Nhà Trắng.
Những sự kiện,công trình này không có mối liên kết rõ ràng với dấu mốc trong lịch sử lập quốc của nước Mỹ,mà dường như được thiết kế để phục vụ chương trình nghị sự chính trị của ông Trump,cũng như mong muốn xây dựng thương hiệu cá nhân và di sản của ông,theo giới quan sát.
Gần đây,Freedom 250 cũng nổi lên như một công cụ giúp các tỷ phú,doanh nghiệp Mỹ thực hiện những khoản đóng góp lớn cho kế hoạch tổ chức lễ quốc khánh. Đổi lại,họ được trao "tấm vé vàng" để tiếp cận Tổng thống Trump,người luôn quan tâm sát sao đến việc gây quỹ và đánh giá cao những người ủng hộ mình về tài chính.
Meredith O'Rourke,nhà gây quỹ hàng đầu của ông Trump,đang huy động các khoản quyên góp tư nhân cho Freedom 250,trong đó có những "gói đặc quyền cá nhân hóa",theo bản chào mời mà nhóm của O'Rourke gửi cho các nhà tài trợ tiềm năng.
Theo đó,những người đóng góp ít nhất 500.000 USD sẽ nhận được "đặc quyền VIP,giấy mời và chỗ ngồi ưu tiên tại tất cả các sự kiện của Freedom 250". Những sự kiện này gồm lễ cầu nguyện mang tên "Rededicate 250",sự kiện Ngày Chiến sĩ Trận vong,"Hội chợ Nước Mỹ Vĩ đại" diễn ra trong mùa hè,lễ kỷ niệm ngày 4/7 và một cuộc thi thể thao trung học vào mùa thu.
Freedom 250 cũng tham gia tổ chức cuộc đua xe dự kiến diễn ra vào mùa hè với tên gọi Freedom 250 Grand Prix. Đường đua này sẽ đi qua các con phố của Washington và quanh khu vực Quảng trường Quốc gia.
Pháo hoa tại Quảng trường Quốc gia ở Washington trong lễ kỷ niệm quốc khánh Mỹ ngày 4/7/2023. Ảnh: Reuters
Những người đóng góp từ 1 triệu USD trở lên sẽ được mời tham dự "buổi tiệc tri ân riêng tư của Freedom 250" do ông Trump chủ trì,kèm theo "cơ hội chụp ảnh lịch sử" với Tổng thống. Những ai chi từ 2,5 triệu USD trở lên thậm chí còn được mời phát biểu tại một sự kiện ở Washington vào ngày 4/7.
Nỗ lực này gợi nhớ đến các hoạt động gây quỹ mà ông Trump đã dẫn dắt kể từ khi trở lại Phòng Bầu dục vào năm ngoái dành cho các nhóm và dự án khác mà Tổng thống ủng hộ,như dự án phòng tiệc Nhà Trắng và một siêu ủy ban hành động chính trị (super PAC) hậu thuẫn ông.
Thông thường,các tổng thống Mỹ sẽ hạn chế gây quỹ trong nhiệm kỳ thứ hai hoặc chỉ tập trung hỗ trợ đảng của mình vì hiến pháp quy định họ không được tái tranh cử. Tuy nhiên,ông Trump lại tổ chức hàng loạt bữa tối và các buổi gặp mặt dành cho giới lãnh đạo doanh nghiệp cùng những cá nhân giàu có,những người đã đóng góp hàng triệu USD cho các mục tiêu mà ông ưu tiên.
Một số nhà tài trợ đã bỏ tiền quyên góp để tham gia các sự kiện này nhằm tiếp cận Tổng thống và đề đạt nguyện vọng. Chính quyền Trump đôi khi cũng đáp ứng yêu cầu của họ,dù chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa những quyết định từ chính phủ và những khoản đóng góp đó.
Các đại diện từ Nhà Trắng và Freedom 250 đã bác bỏ những lo ngại về việc "bán đặc quyền tiếp cận" cho các nhà tài trợ.
"Tổng thống vô cùng biết ơn các nhà tài trợ,nhưng không giống như những chính trị gia trong quá khứ,không ai có thể mua chuộc được ông",Danielle Alvarez,người phát ngôn của Freedom 250,cho biết.
Trả lời câu hỏi về việc gây quỹ của Freedom 250,phát ngôn viên Nhà Trắng Davis Ingle tuyên bố Tổng thống Trump đang nỗ lực để "đảm bảo rằng nước Mỹ có một lễ kỷ niệm sinh nhật hoành tráng như mong đợi".
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Iowa ngày 3/7/2025. Ảnh: Reuters
Nhưng việc Tổng thống ủng hộ Freedom 250 đã gây lo ngại cho một số thành viên thuộc America250,ủy ban lưỡng đảng do quốc hội Mỹ thành lập từ một thập kỷ trước,với nhiệm vụ lên kế hoạch cho các hoạt động kỷ niệm ngày quốc khánh theo cách truyền thống hơn.
Trong khi America250 là tổ chức phi lợi nhuận độc lập được quốc hội Mỹ cấp phép,Freedom 250 lại sử dụng những cấu trúc doanh nghiệp không thực sự minh bạch. Cả hai nhóm đều có thể giấu danh tính một số nhà ủng hộ,dù phần lớn các khoản tài trợ dự kiến đều được công khai.
Freedom 250 được xem là nhóm do ông Trump điều hành nhưng về mặt kỹ thuật,đây là một công ty trách nhiệm hữu hạn do Quỹ Công viên Quốc gia thành lập và quản lý. Quỹ này có nhiệm vụ huy động vốn cho Cục Công viên Quốc gia và gây quỹ cho các hoạt động như bảo tồn động vật hoang dã.
Mỗi chính quyền đều có quyền bổ nhiệm nhân sự vào hội đồng quản trị Quỹ Công viên Quốc gia. Hồi tháng 11 năm ngoái,chính quyền Trump đã bổ sung hai người ủng hộ trung thành của Tổng thống vào hội đồng là bà O'Rourke và Chris LaCivita,đồng quản lý chiến dịch tranh cử năm 2024 cho ông Trump.
Trong một tuyên bố,Quỹ Công viên Quốc gia cho biết họ thành lập Freedom 250 để tài trợ cho các sự kiện đặc biệt "theo chỉ đạo từ Cục Công viên Quốc gia" nằm ngoài phạm vi hỗ trợ từ các nguồn ngân sách do quốc hội Mỹ cấp.
Keith Krach,cựu lãnh đạo tại Thung lũng Silicon,người từng giữ chức thứ trưởng ngoại giao Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump,được chọn làm giám đốc điều hành Freedom 250.
Bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos,Thụy Sĩ,vào tháng trước,tại một sự kiện quảng bá cho Freedom 250,Krach đã xuất hiện và kêu gọi ủng hộ từ những người tham dự.
"Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn các gói hỗ trợ dành riêng cho các quốc gia,bang và công ty. Tất cả đều dựa trên tinh thần hợp tác",ông nói. "Hãy cho chúng tôi biết nhu cầu của quý vị".
Tuy nhiên,Alvarez,cho biết nhóm không nhận ủng hộ từ nước ngoài.
Khác với Freedom 250,America250 sẽ điều hành các hoạt động kỷ niệm mang tính truyền thống hơn,như quảng bá dịp lễ tại những trận đấu bóng bầu dục và khuyến khích người dân Mỹ lập kỷ lục về số giờ tình nguyện phục vụ cộng đồng trong năm nay.
Người dân xem pháo hoa chào mừng quốc khánh Mỹ ở New York ngày 4/7/2025. Ảnh: AFP
Rosie Rios,cựu quan chức chính quyền tổng thống Barack Obama và hiện là chủ tịch America250,cho hay bà hoan nghênh Freedom 250 đã cung cấp "một cơ chế gây quỹ rõ ràng" nhằm thúc đẩy các sáng kiến do Tổng thống đưa ra,giúp "người dân Mỹ có thêm nhiều cách để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 250 của đất nước".
Nhưng một thành viên của ủy ban,hạ nghị sĩ Dân chủ Bonnie Watson Coleman,bày tỏ lo ngại rằng khoản ngân sách do quốc hội Mỹ cấp cho lễ kỷ niệm có thể bị chính quyền Tổng thống Trump chuyển sang cho Freedom 250 thay vì America250.
Watson Coleman cho biết America250 đến nay mới chỉ nhận được 25 triệu USD trong 150 triệu USD mà quốc hội Mỹ phê duyệt cấp cho các hoạt động kỷ niệm vào mùa hè năm ngoái,thấp hơn nhiều so với mức 100 triệu USD họ yêu cầu. Bà tin rằng phần lớn số tiền còn lại sẽ được chuyển cho Freedom 250,nhưng vẫn hy vọng nhóm của mình sẽ nhận được thêm 25 triệu USD nữa.
Bà cũng e ngại rằng khi người dân Mỹ theo dõi lễ kỷ niệm ngày 4/7 sắp tới,họ sẽ chỉ thấy một sự kiện tôn vinh ông Trump mà gần như không thấy dấu ấn từ những nỗ lực của America250.
"Mọi người cần hiểu rằng đang có hai lộ trình song song ở đây",Watson Coleman nói. "Một bên cố gắng lan tỏa câu chuyện của tất cả mọi người dân Mỹ,còn bên kia là nỗ lực phô trương hình ảnh và đánh bóng tên tuổi Tổng thống".
Alvarez khẳng định Freedom 250 không cạnh tranh với America250 và họ tồn tại "chỉ để tôn vinh 250 năm qua và hướng tới 250 năm tới theo cách trân trọng đất nước".
Vũ Hoàng (Theo Reuters,AFP,AP)
