Thay đổi hormone,khối lượng cơ bắp,quá trình trao đổi chất và hoạt động có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể tích trữ chất béo và sử dụng năng lượng. Trung bình,phụ nữ sau 40 tuổi có thể tăng khoảng 0,4-0,9 kg mỗi năm,do nhiều thay đổi xảy ra cùng một lúc. Dưới đây là một số nguyên nhân khiến phụ nữ tăng cân sau 50 tuổi.
Thay đổi nội tiết tố trong thời kỳ mãn kinh
Độ tuổi trung bình của thời kỳ mãn kinh là 52,nhưng giai đoạn tiền mãn kinh bắt đầu sớm hơn. Trong thời gian này,nồng độ estrogen (một loại hormone sinh sản) giảm,làm tăng cảm giác thèm ăn,có thể dẫn đến tích tụ mỡ quanh vùng bụng. Triệu chứng thường gặp như bốc hỏa,rối loạn giấc ngủ,khô âm đạo.
Các vấn đề sức khỏe và thuốc
Một số vấn đề sức khỏe và phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến cân nặng. Ví dụ,trầm cảm dẫn đến ăn uống theo cảm xúc và ít vận động hơn. Một số thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc huyết áp làm tăng cảm giác thèm ăn và quá trình trao đổi chất.
Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất. Ảnh: Anh Chi
Quá trình trao đổi chất chậm lại theo tuổi tác
Khoảng 60-80% lượng calo đốt cháy đến từ quá trình trao đổi chất khi nghỉ ngơi. Phần năng lượng còn lại đến từ hoạt động thể chất và quá trình tiêu hóa thức ăn. Khi già đi,tỷ lệ trao đổi chất cơ bản,tức là lượng calo cơ thể đốt cháy khi nghỉ ngơi giảm,khiến người trung niên dễ tăng cân,tích mỡ hơn. Tình trạng này xảy ra ở cả nam và nữ.
Suy giảm khối lượng cơ bắp theo thời gian
Sau tuổi 30,khối lượng cơ bắp giảm khoảng 3-8% mỗi 10 năm. Cơ bắp có vai trò hỗ trợ đốt cháy calo và mỡ. Nếu cơ thể có quá ít cơ bắp đồng nghĩa khả năng đốt cháy calo khi nghỉ ngơi ít hơn. Nồng độ estrogen thấp sau 50 tạo điều kiện cho mỡ tích trữ ngay cả khi cân nặng không thay đổi.
Thay đổi lối sống
Sau tuổi 50,nhiều phụ nữ giảm vận động do đau khớp,mệt mỏi hoặc sức khỏe suy giảm,khiến lượng calo tiêu hao ít hơn và dễ tăng cân.
Rối loạn giấc ngủ trong giai đoạn mãn kinh thường liên quan đến bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm,cũng góp phần gây tăng cân. Thiếu ngủ có thể làm rối loạn hormone kiểm soát cơn đói,tăng cảm giác thèm đồ ngọt và tinh bột. Trong khi đó,căng thẳng kéo dài làm tăng hormone cortisol và phản ứng viêm,thúc đẩy tích tụ mỡ trong cơ thể.
Để kiểm soát cân nặng ở tuổi trung niên,phụ nữ nên giảm khoảng 500-750 calo mỗi ngày,ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng như rau củ,trái cây,ngũ cốc nguyên hạt,cá béo,quả hạch và protein nạc để bảo toàn cơ bắp.
Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn,đường bổ sung,tránh bỏ bữa,uống đủ nước,ngủ đủ giấc và duy trì tập luyện khoảng 30 phút mỗi ngày để hỗ trợ đốt mỡ và ngăn tăng cân.
Anh Chi (Theo Very Well Health)
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
