Ukraine 'dùng dao mổ trâu để giết gà' khi đối phó UAV Nga
Cạn tên lửa phòng không,Ukraine phải vắt kiệt phi đội F-16 hiện đại để bắn hạ những chiếc UAV giá rẻ của Nga,khiến dàn tiêm kích quá tải.Bầu trời Ukraine gần đây thường xuyên náo động bởi tiếng gầm rú của những chiếc tiêm kích F-16 được triển khai để săn lùng máy bay không người lái (UAV) phản lực Nga.Trong tình thế cạn kiệt tên lửa phòng không,Ukraine đang phải tận dụng dòng tiêm kích hiện đại do Mỹ sản xuất làm giải pháp tình thế nhằm chống lại UAV phản lực giá rẻ,loại vũ khí được Nga sử dụng phổ biến và ngày càng khó đối phó.
Tiêm kích F-16 của không quân Ukraine tại một địa điểm không xác định hồi tháng 8/2024. Ảnh: ReutersKhi tiếp nhận những chiếc F-16 đầu tiên từ các đồng minh phương Tây năm 2023,Ukraine từng kỳ vọng những chiếc tiêm kích hiện đại,đắt đỏ với giá 30-35 triệu USD này sẽ góp phần thay đổi cục diện chiến trường.Nhưng sau ba năm,phi đội F-16 Ukraine hiện nay chủ yếu được sử dụng cho nhiệm vụ phòng không,thay vì không chiến hay tập kích mục tiêu mặt đất như thiết kế. Khi UAV Geran phản lực thế hệ mới của Nga đạt độ cao và tốc độ mà các tổ hợp súng máy phòng không cơ động không thể vươn tới,tiêm kích F-16 là giải pháp gần như duy nhất của Ukraine.Tổng thống Volodymyr Zelensky gần đây mô tả F-16 là "một trong những công cụ hiệu quả nhất để bắn hạ" các loại UAV tốc độ cao được Nga sử dụng trong các cuộc tập kích quy mô lớn vào Ukraine.
Tiêm kích F-16 Ukraine bay trong ảnh công bố tháng 8/2024. Ảnh: BQP UkraineTuy nhiên,đây không phải là giải pháp hiệu quả về mặt kinh tế,bởi việc phải liên tục xuất kích đối phó với những chiếc UAV có giá sản xuất chưa tới 70.000 USD đang bào mòn đáng kể dàn tiêm kích triệu đô này.Giới chức và các chuyên gia cho hay phi đội F-16 vốn ít ỏi của Ukraine,với khoảng 50 chiếc tất cả,đang phải hoạt động hết công suất,dẫn tới nguy cơ hỏng hóc. Hồi đầu tháng,ông Zelensky cho biết khoảng một nửa số F-16 của Ukraine đang phải nằm đất để bảo dưỡng tại các nước châu Âu.Ukraine hiện vẫn mòn mỏi chờ đợi thêm những chiếc F-16 mà Bỉ hứa viện trợ từ hơn ba năm trước. Mỗi khóa,số phi công Ukraine được đào tạo lái dòng tiêm kích này chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nhưng sau cùng,nguy cơ đứt gãy nguồn cung đạn dược mới là mối lo gây đau đầu nhất.David A. Deptula,trung tướng không quân Mỹ đã nghỉ hưu,hiện đứng đầu Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell tại Washington,nhận định Ukraine đang "buộc phải vắt kiệt phi đội tiêm kích vốn đã ít ỏi để thế chỗ cho hệ thống phòng không chưa được đầu tư đúng mức".
UAV phản lực Geran-5 của Nga trên bệ phóng trong ảnh đăng ngày 21/6. Ảnh: X/Oko GoraÔng đồng thời lưu ý việc sử dụng F-16 theo cách "dùng dao mổ trâu để giết gà" như vậy đồng nghĩa với việc quân đội Ukraine "đang đốt sạch nguồn lực hạn hẹp nhanh vượt mức cho phép"."Đây không phải chiến lược có thể duy trì lâu dài",ông nhấn mạnh.Ukraine đang chạy đua phát triển các dòng UAV đánh chặn khác. Dù vậy,hiện tại,F-16 nằm trong số ít vũ khí của Kiev đủ sức bám đuổi và hạ gục những chiếc UAV phản lực mà không phải dùng tới nguồn tên lửa Patriot đắt đỏ.Yurii Ihnat,người phát ngôn không quân Ukraine,cho biết dàn tiêm kích F-16 đã chặn đứng tới 90% số tên lửa hành trình đối phương trong một số đợt tập kích. Ông còn tiết lộ một phi công F-16 mới đây đã bắn hạ tới 10 UAV phản lực chỉ trong một chuyến xuất kích.Tình trạng phụ thuộc vào F-16 khiến dòng tiêm kích này "đóng vai trò sống còn đối với Ukraine",trung tướng Krzysztof Krol,trợ lý tổng tham mưu trưởng quân đội Ba Lan,nhận định. Tuy nhiên,ông cho rằng chúng "hoàn toàn không đủ đáp ứng nhu cầu".
Vũ Hoàng (Theo Reuters,AFP,AP)
