'Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân'

Ở quê tôi,con đỗ đại học là niềm tự hào của cả họ,nhiều nhà bán lúa,bán lợn,vay mượn để con được bước chân vào giảng đường.Sau bài viết "Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng" được đăng tải,tôi nhận được tin nhắn của một người bạn học đại học,hiện là Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất. Chúng tôi đã quen nhau đã hơn 20 năm,từ những ngày còn ngồi trên giảng đường với rất nhiều ước mơ về tương lai."Tài xế container lương cao thật,nhưng đánh đổi nhiều lắm. Lái xe đường dài cực vô cùng. Thiếu công nhân,thiếu lao động có tay nghề mới là điều doanh nghiệp đang đau đầu. Công nhân bây giờ dễ nhảy việc. Mỗi lần đi triển lãm công nghệ là một lần tôi giật mình vì robot phát triển quá nhanh...". Tôi đọc đi đọc lại những dòng tin nhắn của bạn. Bởi tôi hiểu đó là những khó khăn rất thực tế của thị trường lao động Việt Nam.Tôi sinh ra ở một thế hệ mà cha mẹ luôn tin rằng học đại học là con đường ngắn nhất để đổi đời. Ở quê tôi (tỉnh Hòa Bình cũ,nay là tỉnh Phú Thọ),mỗi mùa tuyển sinh đại học giống như một mùa hội. Nhà nào có con đỗ đại học là niềm tự hào của cả họ. Có những người mẹ bán lúa,vay mượn khắp nơi chỉ để con được bước chân vào giảng đường. Tấm bằng đại học khi ấy giống như một tấm vé bảo đảm cho tương lai. Nó đồng nghĩa với công việc ổn định,đồng nghĩa với vị thế xã hội và một cuộc sống tốt đẹp hơn. Niềm tin ấy không sai. Nhưng thế giới của năm 2026 không còn giống hai hay ba thập niên trước.Ngày nay,một cử nhân ra trường chưa chắc đã có mức lương cao. Một kỹ thuật viên lành nghề có thể được săn đón. Một thợ cơ khí giỏi có thể có thu nhập đáng mơ ước. Một tài xế container có thể kiếm được nhiều tiền hơn người ngồi văn phòng. Và một doanh nghiệp có thể thiếu công nhân nhiều hơn thiếu cử nhân. Đó là những điều mà thế hệ cha mẹ chúng ta có lẽ rất khó hình dung.Bạn tôi nói rằng tuyển công nhân bây giờ khó hơn nhiều người tưởng. Có những đợt tuyển dụng kéo dài hàng tháng; có những vị trí đăng tuyển liên tục; những nhà máy tăng lương,tăng phụ cấp,hỗ trợ nhà ở,hỗ trợ ăn uống mà vẫn thiếu người. Một người bạn khác làm trong ngành cơ khí nói rằng điều khiến anh đau đầu nhất là không đủ lao động kỹ thuật. Một doanh nghiệp có thể vay vốn để mở rộng sản xuất,mua máy móc hiện đại,xây thêm nhà xưởng,nhưng không thể tạo ra ngay một đội ngũ công nhân lành nghề.>> Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồngTôi hỏi bạn: "Nếu thiếu công nhân như vậy,tại sao không tăng lương mạnh hơn nữa?" Bạn cười và nói: "Tiền lương quan trọng,nhưng không phải tất cả". Quả thật,người lao động hôm nay quan tâm nhiều hơn đến chất lượng cuộc sống. Họ muốn môi trường làm việc tốt,muốn thời gian cho gia đình,muốn cơ hội học hỏi,được tôn trọng,thấy tương lai của mình. Đó là điều mà nhiều doanh nghiệp vẫn còn thiếu.Một đất nước muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào đội ngũ tiến sĩ,kỹ sư hay chuyên gia. Đó là những lực lượng rất quan trọng,nhưng họ không thể một mình tạo nên sức mạnh của cả nền kinh tế. Đằng sau mỗi nhà máy vận hành hiệu quả là những người công nhân lành nghề. Đằng sau mỗi công trình hoàn thành đúng tiến độ là những người thợ kỹ thuật tận tâm. Đằng sau những chuyến hàng đến đúng nơi,đúng lúc là những tài xế ngày đêm rong ruổi trên khắp các cung đường. Đằng sau mỗi sản phẩm xuất khẩu mang thương hiệu Việt là hàng nghìn bàn tay lao động cần mẫn.Suốt nhiều năm,chúng ta nói nhiều về giáo dục đại học và điều đó hoàn toàn cần thiết. Nhưng cùng với đại học,có lẽ đã đến lúc giáo dục nghề nghiệp cần được nhìn nhận đúng với vị trí của nó. Chúng ta cần nói nhiều hơn về kỹ năng nghề,về lao động kỹ thuật,những cơ hội phát triển mà con đường học nghề có thể mang lại. Bởi tương lai của một quốc gia sản xuất không chỉ được quyết định trong các giảng đường đại học mà còn cần những nhà máy sáng đèn,những công xưởng vang tiếng máy chạy mỗi đêm.Khi xã hội biết tôn trọng mọi giá trị lao động chân chính,chúng ta mới thực sự xây dựng được một thị trường lao động lành mạnh và một nền kinh tế phát triển bền vững.Vũ Thị Minh HuyềnCảm giác thua kém dù được 27 điểm thi tốt nghiệp THPTNơm nớp lo con trượt đại học dù điểm thi 26,65'Đời tôi rẽ hướng không ngờ sau khi trượt đại học vì thiếu 0,2 điểm'Tôi học cao đẳng vẫn ngồi ghế trưởng phòng'Tốn 450 triệu đồng học Quản trị kinh doanh nhưng ra trường không biết làm gì'Tôi như đứa con thất bại dù bố mẹ đầu tư 450 triệu đồng học đại họcCảm giác thua kém dù được 27 điểm thi tốt nghiệp THPTNơm nớp lo con trượt đại học dù điểm thi 26,2 điểm'Tôi học cao đẳng vẫn ngồi ghế trưởng phòng'Tốn 450 triệu đồng học Quản trị kinh doanh nhưng ra trường không biết làm gì'Tôi như đứa con thất bại dù bố mẹ đầu tư 450 triệu đồng học đại học